‘Aşk, Ateş ve Anarşi Günleri’ İKSV’nin İstanbul Film Festivali kapsamında gösteriliyor

Belgeselde tanıklığına başvurulan herkes Onat Kutlar’ı üniversite yıllarından itibaren tanıyan insanlar, çoğunluğu Sinematek’in kurucuları. Hemen hemen herkes ilk olarak “Onat’ı biz edebiyatçılığıyla tanıdık, bildik. Muazzam bir öykücüydü” diye anlatmaya başlıyorlar. Kutlar, 1961 yılında felsefe okumak için Fransa’ya gidip oradaki Sinematek’te sinemaya aşık olmasa, belki de dünyaca ünlü edebiyatçımız olarak söz edilecekti. Ama o, sinemaya olan tutkusunu keşfettikten sonra ülkesinin sinema kültürüne çok sağlam temeller atmak için bir Türk Sinemateki kurmaya karar verdi…

Türk Sinematek Derneği 1965’te Onat Kutlar ve bir grup aydın tarafından kuruldu. Beklenenin üzerinde müthiş bir ilgi gördü ve dünyanın dört bir yanından sanat filmleri burada ilk kez gösterildi. Türk izleyicisi Sovyetlerden, Polonya’dan, İspanya’dan, hatta Afrika’dan filmleri ilk defa Sinematek’te gördü. Sıraselviler’deki salondan Taksim Meydanı’na kadar kuyruklar oluştu… Belgeselden edindiğim en ilginç bilgi, o yıllarda hangi dilde olursa olsun filmlerin altyazısız izlenmek zorunda kalındığı, bu nedenle filmlerden önce filmin özetinin dağıtıldığı bilgisi oldu.

‘DAHA ÖNCE ÇEKİLSEYDİ’

Tabii ki Sinematek’i kurmak kolay olmadı, maddi olarak zorlanıldı, sansürlenildi, hatta bir noktada Yeşilçam’ın dev yönetmenleri “Sinematekçileri” Batı’nın kültürel emperyalizmini yaymakla suçladı ve tepki gösterdi. Şiddetli tartışmalar yaşandı… Sinematek sadece film göstermekle kalmadı, aynı zamanda entelektüel bir film kültürünün ortaya çıktığı ve yeni nesil sinemacıların, Atilla Dorsay, Sungu Çapan gibi eleştirmenlerin, sinefillerin yetiştiği bir yer haline geldi. Ta ki, 12 Eylül 1980’den sonra darbeciler tarafından kapatılana dek…

KONUŞMACILAR

Belgeselde konuşmaları yer alan isimler şöyle: Mete Akalın, Cevat Çapan, Atilla Dorsay, Burçak Evren, Mustafa Göçmen, Filiz Kutlar, Mazlum Kutlar, Onat Kutlar, Seza Kutlar Aksoy, Ali Özgentürk, Nijat Özön, Adnan Özyalçıner, Ömer Pekmez, Vecdi Sayar, Aydın Sayman, Giovanni Scognamillo, Ahmet Soner, Jak Şalom, Hülya Uçansu, Rekin Teksoy.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir